Local Solutions for Local Development

English    Русский    Кыргызча


БАШКЫ БЕТ        БИЗ ЖӨНҮНДӨ        БИЗДИН КЫЗМАТ        ОКУЯЛАР        М-БОРБОРУ        ГАЛЕРЕЯ        БАЙЛАНЫШУУ         

2003-жылы түзүлгөн коммерциялык эмес, өкмөттүк эмес илимий-изилдөө уюму. Биздин уюмдун атын кыргыз тилине сөзмө сөз которгондо "айыл өнүктүрүү фонду" деп аталат. Социалдык изилдөө жүргүзүү, коомдук саясатты калыптандырууга көмөктөшүү жана айылды өнүктүрүү тармагында долбоорлорду ишке ашыруу фонддун ишмердигинин негизги багыты болуп саналат.

Рурал девелопмент фанд

2003-жылы түзүлгөн коммерциялык эмес, өкмөттүк эмес илимий-изилдөө уюму. Биздин уюмдун атын кыргыз тилине сөзмө сөз которгондо "айыл өнүктүрүү фонду" деп аталат. Социалдык изилдөө жүргүзүү, коомдук саясатты калыптандырууга көмөктөшүү жана айылды өнүктүрүү тармагында долбоорлорду ишке ашыруу фонддун ишмердигинин негизги багыты болуп саналат.

Рурал девелопмент фанд

2003-жылы түзүлгөн коммерциялык эмес, өкмөттүк эмес илимий-изилдөө уюму. Биздин уюмдун атын кыргыз тилине сөзмө сөз которгондо "айыл өнүктүрүү фонду" деп аталат. Социалдык изилдөө жүргүзүү, коомдук саясатты калыптандырууга көмөктөшүү жана айылды өнүктүрүү тармагында долбоорлорду ишке ашыруу фонддун ишмердигинин негизги багыты болуп саналат.

Рурал девелопмент фанд

БАГЫТТАР

КАДАМ ИНИЦИАТИВАСЫ
НУКУРА ЭЛДИК АКЫЛ-БИЛИМИ
ЖАРАТЫЛЫШ РЕСУРСТАРДЫ БАШКАРУУ
КОНФЛИКТЕРДИ ЧЕЧҮҮ
АЙЫЛ ИНСТИТУТУН ӨНҮКТҮРҮҮ
АЙЫЛ ЧАРБА
КАДАМ - АЯЛДАРГА ЖАРДАМ БЕРҮҮ ПРОГРАММАСЫ
ЖЕР РЕФОРМАЛАРЫ
ЖАМААТТАР
ОКУТУУЧУ ПРОГРАММАЛАР

Жаңылыктар

2017 ЧАКАН ГРАНТТАР ПРОГРАММАСЫНЫН ДООЛБОРДУК ИДЕЯЛАРЫНЫН КОНКУРСУ «ЖЕР БАЙЛЫГЫ – ЭЛ БАЙЛЫГЫ»

Кыргызстанда Азиялык Жер Форуму жана Эл аралык Жер Коалициясынын аймактык Ассамблеясы (International Land Coalition) болуп өттү

Эл аралык «Ак илбирс мекени – улуу тоолор» түзүмүнүн Ак илбирсти коргоо боюнча Бишкекте өтүүчү Форуму

«Кыргыз эл акыл казына» кыргыз салттуу билимдеринин сактоочулары жана практиктеринин тармагынын жыйын-маеги өттү

"Рурал Девелопмент Фанд" коомдук фонду пилоттук жамааттардын окуучулары арасында "Ак илбирс жана анын чөйрөсү" темасына конкурс жарыялады

Баардык жаңылыктар



Жанылыктар жана окуялар


20 Сентябрь 2017

Кыргызстанда Азиялык Жер Форуму жана Эл аралык Жер Коалициясынын аймактык Ассамблеясы (International Land Coalition) болуп өттү


24 Август 2017

Эл аралык «Ак илбирс мекени – улуу тоолор» түзүмүнүн Ак илбирсти коргоо боюнча Бишкекте өтүүчү Форуму


16 Июнь 2016

«Кыргыз эл акыл казына» кыргыз салттуу билимдеринин сактоочулары жана практиктеринин тармагынын жыйын-маеги өттү


7 Апрель 2016

"Рурал Девелопмент Фанд" коомдук фонду пилоттук жамааттардын окуучулары арасында "Ак илбирс жана анын чөйрөсү" темасына конкурс жарыялады


12 Февраль 2016

Кыргызстандын Климаттык тармагынын отуруму


13 Январь 2016

«Азыктануу укугу» долбоорунун аякташы


1 Декабрь 2015

Рурал Девелопмент Фанд коомдук фонду «Кыргыз Республикасынын токой секторундагы реформаны пилоттоо» долбооруна катышты


30 Ноябрь 2015

“Кыргыздын салттуу экологиялык билимдеринин негизинде Ак илбирсти жана анын жердеген чөйрөсүн жергиликтуу коомдун деңгээлинде коргоо” долбоору


2 Ноябрь 2015

«Жаш табиятчы» мектеп клубунун иш-аракети

 

2017 ЧАКАН ГРАНТТАР ПРОГРАММАСЫНЫН ДООЛБОРДУК ИДЕЯЛАРЫНЫН КОНКУРСУ «ЖЕР БАЙЛЫГЫ – ЭЛ БАЙЛЫГЫ»

 

«Рурал девклопмент фанд» (РДФ) коодук фонду (ЖЖП) Жеткиликтүүлүк жана Жѳнгѳ салуу, ошондой эле Кыргыз Республикасында генетикалык ресурстардын Пайдасын бѳлүштүрүү механизмдерин маалымдоо жана киргизүү боюнча жергиликтүү коомдоштуктарды колдоо боюнча Программа жѳнүндѳ жарыялайт.  

Ушул Программа «Кыргыз Республикасында жаш муунду тарбиялоо үчүн пасторалисттердин салттуу билимдеринин» долбоорунун алкагында ишке ашырылат, анда Кыргыз Республикасында салттуу билимдер аркылуу маданий жана биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо боюнча мындан аркы кадамдар пландаштырылган. Долбоор салттуу билимдерди сактоо (СБ), «Жеткиликтүүлүк жана пайданы акыйкат бѳлүштүрүү» (ЖПБ) механизмдеринин негизинде биологиялык жана маданий ресурстарды коргоо жолу менен жергиликтүү коомдоштуктардын ѳзүнүн экономикалык абалын жакшыртууга карата жѳндѳмдүүлүгүн чыңдоого багытталган. Долбоордун иш-чаралары тѳмѳнкүлѳргѳ багытталган: жеткиликтүүлүк жана генетикалык ресурстарды (ГР) жана салттуу билимдерди (СБ) пайдалануудан пайданы бѳлүү жѳнүндѳ калкка маалымдоону жана тааныштырууну жүргүзүүнүн жардамы менен жергиликтүү коомдоштуктарда (ЖЖП) системасын киргизүү үчүн мүмкүнчүлүктѳрдү иликтѳѳгѳ, ЖЖП боюнча изилдүүлѳрдү жүргүзүүдѳ «Кыргыз эл акыл казына» (КЭАК) түйүнүнүн дараметин күчѳтүүгѳ жана ѳлкѳдѳ ЖЖП алдыга жылдыруу боюнча бардык кызыкдар тараптардын ортосунда диалогду орнотуу үчүн шарттарды түзүүгѳ.

 

КИРИШҮҮ.

Кыргыз Республикасы тоолуу ѳлкѳ болуп саналат, анын аймагынын 90 пайызы деңиз деңгээлинен 1500 метр бийиктикте жатат, ошондуктан биоартүрдүүлүк мүнѳзү тоо экосистемасын, анын ичинде жана алпиялыкты аныктайт. Кыргыз Республикасынын аймагында ѳсүмдүктѳрдүн жана жаныбарлардын уникалдуу топтолушу байкалат, биоартүрдүүлүктүн концентрациясынын жогорку даражасы экосистемалыкта гана эмес, жана түрдүк деңгээлде да белгиленет.[1]

Ѳлкѳ генетикалык ресурстарга бай, бирок тилекке каршы жагымсыз антропогендик таасирдин себептери боюнча генетикалык ресурстардын кѳпчүлүгү жоголуп кетүү коркунучу алдында турат. Айрым ѳсүмдүк ресурстары ар түрдүү коммерциялык уюмдар үчүн кызыгууларды туудурат, алар фармакологияда, тамак-аш ѳнѳр жайында, косметологияда, ландшафтык дизайнде ар түрдүү продукцияларды иштеп чыгуу үчүн материал катарында пайдаланышат. Мында генетикалык ресурстар ѳзүнѳн ѳзү интеллектуалдык менчик болуп саналбайт жана интеллектуалдык менчикке укуктар менен корголушу мүмкүн эмес. Түпкүлүктүү тургундарда жана жергиликтүү коомдоштуктарда болгон генетикалык ресурстарды пайдалануу боюнча салттуу билимдер жана практика, генетикалык ресурстардын сапаттары жана касиеттери жѳнүндѳ билим маанилүү болуп саналат. Ошондуктан ЖЖП алдыга жылдыруунун маанилүүлүгү генетикалык ресурстарды туруктуу пайдаланууда жана бардык пайдалануучулардын генетикалык ресурстарга тең жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууда гана эмес, генетикалык ресурстарды жана аны менен байланышкан СБ пайдалануудан пайданы бѳлүштүрүүдѳ да турат. Биологиялык ар түрдүүлүк жѳнүндѳ Конвенция (БАК) күчүнѳ киргенге чейин генетикалык ресурстарга жана алар менен байланышкан Салттуу билимдерге жеткиликтүүлүк бардык адамдар үчүн эркин болгон. 1993-жылыБиологиялык ар түрдүүлүк боюнча Конвенция тѳмѳнкүдѳй негизги үч милдет менен күчүнѳ кирди:

1.    Биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо;

2.    Компоненттерди туруктуу пайдалануу;

3.    Генетикалыкресурстардыпайдаланууданпайданыадилеттүүжанатеңбѳлүштүрүү.

Кыргыз Республикасы 1996-жылдын 26-июлундагы КР Мыйзамына ылайык Конвенцияга кошулду. КР Президенти Алмазбек Атамбаев «Кыргыз Республикасынын Генетикалык ресурстарга жеткиликтүүлүктү жөнгө салуунун жана аларды колдонуудан алынган пайданы Биологиялык ар түрдүүлүк жөнүндө конвенцияга карата адилеттүү жана теңдеш негизде биргелешип пайдалануунун Нагоя протоколуна кошулуусу тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына кол койгон. Мыйзам 2015-жылдын 5-февралында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган.

ТҮШҮНДҮРҮҮ. Генетикалык ресурстар деген эмне?

Биоартүрдүүлүк боюнча Конвенциядагы (БАК) аныктамага ылайык, генетикалык ресурс – бул генетикалык маетриал, ал потенциалдуу баалуулукка ээ болгон функционалдык бирдикти камтыйт. Дал ушул баалуулук коммерциялык (акчалай эмес) болушу мүмкүн, же болбосо илимий же академиялык – коммерциялык эмес (акчалай эмес) болушу мүмкүн.   БАК аныктамасына ресурстардын потенциалдуу баалуулуктары жѳнүндѳ түшүнүк киргендиктен, иш жүзүндѳ бардык генетикалык материалдар ЖЖП системасын камсыз кылуу жаатына кирет. Жеке же коомдук жерлерде же сууларда болгон жапайы жана жаныбарлардын культвирленген же үйгѳ кѳндүрүлгѳн түрлѳрү генетикалык ресурстардын түрлѳрүнѳн болушу мүмкүн. Адам тегиндеги генетикалык ресурстар ЖЖП системасына кирбейт. Бул жѳнүндѳ жана генетикалык ресурстар менен байланышкан башка маселелер жѳнүндѳ тѳмѳнкү булактар боюнча тааныша аласыздар: http://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/biodiv.shtml

http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/17020?cl=ru-ru

 

ЧАКАН ДОЛБООРЛОРДУН ПРОГРАММСЫНЫН МАКСАТЫ

Жердин генетикалык ресурстарын пайдаланууну үйрѳнүү, ошондой эле жергиликтүү деңгээлде ЖЖП механизмдерин киргизүү боюнча жергиликтүү коомдоштуктардын топторуна техникалык жана консультациялык колдоо кѳрсѳтүү. Тѳмѳнкүлѳр милдеттер болуп саналат:

·         ГР жана ассоциирленген СБ пайдалануудан ЖЖП маселелери боюнча жергиликтүү коомдоштуктарды кабардар кылуу.

·         ЖЖП режимдерин ишке ашыруу боюнча бардык кызыкдар тараптардын ортосунда диалог үчүн платформа түзүү.

·         Изилдѳѳчүлүк, тажрыйба алмашуу, маалымдоо иш-чараларын ѳткѳрүүгѳ жергиликтүү коомдоштуктарга микро-гранттарды берүү.

 

ПРОГРАММАНЫН НЕГИЗГИ ЭТАПТАРЫ:

1)       Микро-гранттык программаны ишке ашыруунун биринчи этабында генетикалык ресурстар боюнча СБ колдонуунун ар түрдүү тажрыйбасы жана кѳндүмдѳрү бар жергиликтүү коомдоштуктар алдын ала үйрѳнүлдү. Мында изилдѳѳчүлѳр, жергиликтүү бийлик органдары, ѳлкѳнүн бардык региондору боюнча салттуу билимдердин сактоочулары жана практиктери катышышты.

2)      Экинчи этап бул идеялардын ярмаркасы, ал Кыргызстанда ЖЖП механизмин ишке ашыруу үчүн микро-гранттык идеяларды чогултууга багытталган. Ушул этапта генетикалык ресурстарды пайдалануу боюнча тайжрыйбасы бар коомдоштуктардан региондор боюнча КЕАК мүчѳлѳрү жана лидерлери активдүү тартылат. 

3)      Программанын үчүнчү этабы генетикалык ресурстар жана алар менен ассоцирленген СБ боюнча коомдоштуктар тарабынан берилген идеяларды чогултууга негизделет. Идеялар атайын негизделген КЕАК Кеңеши тарабынан тандалып алынат, анын тѳрагасы болуп РДФ саналат. Тандап алуу сунуш кылынган микро-гранттык идеяларды баалоо боюнча мурда иштелип чыккан критерийлердин негизинде жүргүзүлѳт.

4)      Тѳртүнчү этап – микро-гранттык идеяларды ишке ашыруу этабы. РДФ изилдѳѳчүлүк уюмдардан адист-экологдорду жана эксперттерди тартуу менен микро-гранттык идеяларды ишке ашыруу процессинде консультациялык жана техникалык колдоо кѳрсѳтѳт. Ушул этаптын алкагында АНМ[2] жана ѲМШ[3] долбоорлорун талкуулоо ѳткѳрүлѳт.

5)      Микро-гранттык программанын аяктоочу этабы Коомдоштук фестивалын уштуруу болуп саналат, анын жүрүшүндѳ ишке ашырылган микро-гранттардын натыйжалары, ийгиликтер жана татаалдыктар презентацияланат, кызыкдар тараптардын катышуусу менен АНМ, ѲМШ долбоорлору, ЖЖП негизги режимдери талкууланат.

 

КОНКУРС ҮЧҮН ТЕМАЛАРДЫН БАГЫТТАРЫ:

1.      Калкты кабардар кылууну жакшыртуу боюнча иш-чаралар жана Нагоя протоколунун негизги принциптерин талкуулоо:

- ЖЖП маселелери боюнча жергиликтүү фестивалды жана коомдоштук диалогдорун уюштуруу, кызыкдар тараптарды чакыруу менен АНМ, ѲМШ долбоорлорун талкуулоо жана иштеп чыгуу.

- Балдардын жана жаштардын катышуусу менен коомдоштукта маданий иш-чараларды уюштуруу, балдардын жана жаштардын катышуусу менен ЖЖП жѳнүндѳ маалыматтарды таратуу мүмкүнчүлүгү болгон театралдык кѳрсѳтүүлѳрдү, кѳргѳзмѳлѳрдү уюштуруу.  

- Этнобиология жана этноботаника, жаратылыш ресурстарын коргоо, ГР жана СБ маселери менен байланышкан мектептик иш-чараларды уюштуруу. Иш-чараларды коомдоштукта гана уюштурбастан, башка коомдоштуктар менен алмашуу визиттерин ѳткѳрүү мүмкүнчүлүгүн кароо.

- Жергиликтүү коомдоштуктун күчү менен генетикалык ресурстарды жана СБ коргоо маселелери боюнча фото жана видео-фильмдерди жаратуу, ошондой эле документтештирүү жана жерге геологиялык байлоо боюнча иш-чаралар. Иштин ушул багытында жаштардын катышуусу болжолдонот.

2.      Генетикалык ресурстарды андан ары коргоо жана сактоо үчүн жаратылыш ѳсүмдүктѳрүнүн ресурстарын сактоо боюнча иш-чаралар. 

- Үйрѳнүү, коргоо жана кыйла сейрек жана жоголуп бараткан генетикалык жана маданий ресурстарды сактоо боюнча иш-чаралар жана СБ калыбына келтирүү.

3.      ГР жана СБ маселелери боюнча жергиликтүү коомдун потенциалын жогорулатуу боюнча иш-чаралар

- Ѳсүмдүктѳрдү туура жана сарамжалдуу чогултуу, чогултуу мезгилдеринде жана чогултуудан кийин калыбына келтирүү иш-чараларын ѳткѳрүү маселелери боюнча жергиликтүү коомдун күчү менен жергиликтүү мастер-класстарды уюштуруу. 

4.      Генетикалык ресурстарды жана алар менен ассоцирленген СБ пайдалануу менен продукцияларды ѳндүрүү боюнча иш-чараларды колдоо.

Ушул этапта ѳзүлѳрүнүн СБ негизинде ГР пайдалануу тажрыйбасы бар пайдалануучулар топторун, ѳзгѳчѳ аялдар топторун колдоо болжолдонот.

5.      Генетикалык ресурстарды пайдалануу жана башкаруу тажрыйбасы боюнча коомдоштуктардын ортосунда алмашуу визиттерин ѳткѳрүү.

ДОЛБООРДУК ИДЕЯЛАРДЫ ТАНДАП АЛУУ КРИТЕРИЙЛЕРИ

Программанын негизги багыты генетикалык ресурстарды үйрѳнүү жана пайдалануу, сактоо. Долбоордук сунуштарды тандап алуунун критерийлери тѳмѳнкүлѳр болуп саналат:

·         Программанын максатынын ылайыктуулугун белгилѳѳ;

·         Долбоордун максатын жана милдетин кыска жана ачык туюндуруу;

·         Программанын багыттарынын бирине милдеттүү ылайык келүү;

·         Долбоорду улантуу, долбоордун натыйжаларынын туруктуулугу;

·         КЭАКте мүчѳлүк (жактырылат);

·         Долбоорлорду ишке ашыруу тажрыйбасы;

·         Кызыктар тараптардын биргелешкен демилгеси жактырылат

(мисалы, ѲЭУ жана АК, же Жаратылыш парктары жана жергиликтүү коомдоштуктар, башкалар);

Аталышы. Чакан долбоорлорду ишке ашыруу жери тѳмѳнкүлѳр болууга тийиш:

·         Ѳсүмдүк ресурстары, мисалы үй чарбачылыгынын бакубаттуулук абалын кармап туруу үчүн жаратылыш ресурстары олуттуу киреше алып келген жердеги жемиштер, чѳптѳр активдүү пайдаланылган коомдоштуктар.

·         Жергиликтүү тургундар келүүчү туристтердин агымын жѳнгѳ салууга далалаттанган жана жергиликтүү ресурстарды сактоо боюнча ѳз иштерин жүргүзгѳн коомдоштуктар.

·         Айыл чарба ѳсүмдүктѳрүнүн (мисал катары, буудайдын түрлѳрү, картошка, абрикостор, алмалар) генетикалык ресурстарын коргоо маселелери боюнча колдоого муктаж коомдоштуктар.

·         Аконит, кызыл мыя, алтын тамыр жана ѳсүмдүктѳрдүн башка түрлѳрү сыктуу генетикалык ресурстарды олуттуу даярдоо жүзѳгѳ ашырылган жерлерде турган коомдоштуктар.

·          

ДОЛБООРДУК СУНУШТУН ТҮЗҮМҮ (ДС):

1.      Жалпы маалымат

·         Долбоордун аталышы

·         Уюм жѳнүндѳ кыскача маалымат

·         Долбоорду аткаруу мѳѳнѳттѳрү

·         Долбоорду ишке ашыруу орду

·         Долбоорду ишке ашыруу Тобу жѳнүндѳ кыскача маалымат 

·         КЭАКте мүчѳлүк жѳнүндѳ маалымат

·         Долбоордун жалпы наркы

 

2.      Долбоорду сыпаттоо

·         Проблемаларды сыпаттоо (сиздин долбоор эмнеге багытталгандыгын, сиз кандай проблеманы чечкиңиз келип жаткандыгын жана жердин генетикалык ресурстары жѳнүндѳ маалымдоого, түшүндүрүүгѳ, ошондой эле жеткиликтүүлүккѳ жана алардан пайда алууну бѳлүштүрүүгѳ бул кандай ѳбѳлгѳ түзѳѳрүн кыскача сыпаттаңыз)

·         Долбоордун максаты, милдеттери, ошондой эле долбоордун күтүлүүчү натыйжалары

·         Иш-чаралардын жумушчу планы (иш-чаралардын аталышы, мѳѳнѳтү, жооптуу адамдар) 

·         Долбоордун мониторинги жана баалоо процесси жѳнүндѳ кыскача маалымат 

·         Ѳнѳктѳштѳр, тарапташтар 

·         Тобокелдиктер же коркунучтар

·         Долбоордун туруктуулугу

·         Долбоорду жүзѳгѳ ашыруу үчүн бюджет 

 

Табыштамалар 2017-жылдын 24-ноябрынан кечиктирилбестен тѳмѳнкү электрондук дарек боюнча берилүүгѳ тийиш: general@rdf.in.kg. РДФнын толук маалыматын алууну каалагандар үчүн 2017-жылдын 17-ноябрында багыт берүүчү жолугушуу ѳткѳрүлѳт.    Ѳткѳрүү орду жана убактысы кызыкдар адамдардын РДФнын электрондук почтасы боюнча суроо-талабынан кийин кабардар кылынат.

 

РДФ жѳнүндѳ кыскача маалымкт: 2003-жылы түзүлгѳн коммерциялык ѳкмѳттүк эмес илимий-изилдѳѳчүлүк уюм. Сѳзмѳ сѳз биздин уюмдун аталышы орус тилине «Айылды ѳнүктүрүү фонду» деп которулат, бул анын ишинин багыттарына: социалдык изилдѳѳлѳрдү ѳткѳрүүгѳ, коомдук мамилелерди калыптандырууга жана айылды ѳнүктүрүү жаатындагы долбоорлорду жүзѳгѳ ашырууга кѳмѳк кѳрсѳтүүгѳ толук ылайык келет. Кыйла толук маалыматты РДФнын тѳмѳнкү сайтынан: www.rdf.in.kg, тѳмѳнкү фейсбук барагынан: https://www.facebook.com/RDFKyrgyzstan/ табууга болот.


Ушул долбоор жана ПРОГРАММА «ЖЕР БАЙЛЫГЫ – ЭЛ БАЙЛЫГЫ»Share this

| |


Рурал девелопмент фанд

Геологический пер., 11, офис-1

Кыргыз Республикасы

720005, Бишкек

Телефон: +996 (312)590828 

Моб. телефон: +996 (770)330106

Email: general@rdf.in.kg





© RDF 2008 - 2015




Tsymbalov Цымбалов Разработка сайта создание портала интернет-магазин web-мастер дизайн сайта раскрутка сайта Engine CMS управление сайтом мощность надежность безопасность